Историјата на Шаховски клуб „Прилеп“ е приказна за истрајност, традиција, знаење и љубов кон една од најблагородните интелектуални игри во светот.The history of Chess Club Prilep is a story of perseverance, tradition, knowledge and a love for one of the world’s most enduring intellectual games.
Основањето и првите натпревариFounding and the first matches
Корените на организираниот шах во Прилеп се поврзуваат со првата половина на XX век, кога шаховската игра постепено станувала дел од секојдневниот живот на градот. Во старата прилепска чаршија, меѓу занаетчиските дуќани и берберниците, се собирале љубители на шахот, создавајќи ги темелите на шаховската култура што ќе се развива во наредните децении.The roots of organised chess in Prilep date to the first half of the twentieth century, when chess became part of everyday life. Enthusiasts gathered among the workshops and barbershops of the old bazaar, laying the foundations of a lasting local chess culture.
Во 1946 година, непосредно по завршувањето на Втората светска војна, бил формиран шаховскиот клуб во Прилеп. Веќе во 1948 година се забележани меѓуградски шаховски натпревари со екипи од Скопје, Битола и Куманово. Со овие активности започнал организираниот натпреварувачки развој на шахот во градот.The chess club in Prilep was founded in 1946, shortly after the Second World War. By 1948, intercity team matches against Skopje, Bitola and Kumanovo had been recorded, marking the beginning of organised competitive chess in the city.
Посебно место во раната историја зазема академик Блаже Конески, една од најзначајните личности во македонската културна и научна историја. Според зачуваните клупски сведоштва, Конески бил член и претседател на прилепскиот шаховски клуб. Неговата љубов кон шахот се потврдува и со фактот дека во 1948 година бил избран за прв претседател на Шаховскиот сојуз на Македонија.Academician Blaže Koneski holds a special place in the club’s early history. According to preserved club accounts, he was a member and president of the Prilep chess club. In 1948 he was elected the first president of the Chess Federation of Macedonia.
Развојот и шаховските генерацииGrowth and generations of chess players
Во годините на поранешна Југославија, шахот во Прилеп доживувал значителен развој. Со поддршка на локалните претпријатија дејствувале повеќе шаховски колективи, меѓу кои „Победа“, „Црн Бор“, „Мермерен комбинат“, „Тутунски комбинат“ и „Металец“. Особено значајни биле успесите на шахистите од „Тутунски комбинат“, кој настапувал и во југословенските натпреварувања.During the Yugoslav period, chess in Prilep developed rapidly. Several teams were supported by local enterprises, including Pobeda, Crn Bor, Mermeren Kombinat, Tutunski Kombinat and Metalec. The achievements of Tutunski Kombinat were particularly notable, including participation in Yugoslav competitions.
Меѓу највредните резултати од овој период се издвојува успехот на пионерската екипа на „Тутунски комбинат“, која во 1978 година ги освоила екипните шампионски титули на Македонија и Југославија.One of the era’s major achievements came in 1978, when the Tutunski Kombinat youth team won team championship titles in both Macedonia and Yugoslavia.
Во истата шаховска средина се развивале истакнати шахисти како Ристо Кизов, Звонко Станојоски, Тони Кироски и многу други.This chess environment nurtured distinguished players including Risto Kizov, Zvonko Stanojoski, Toni Kiroski and many others.
Со прилепската шаховска средина бил поврзан и ИМ Никола Димоски. Во своите сеќавања раскажува дека шаховски се развивал во прилепскиот клуб „Црн Бор“. Подоцна станал поединечен шампион на Македонија во 1985 и 1991 година. Ова не е тврдење дека во двете шампионски години бил регистриран за „Црн Бор“.IM Nikola Dimoski also had strong ties to Prilep's chess community. In his own recollections he describes developing as a player at the local Crn Bor club. He later became an individual champion of Macedonia in 1985 and 1991. This does not establish Crn Bor as his registered club in either championship year. Интервју и извор ↗Interview and source ↗
Прилеп оставил забележителна трага и во женскиот шах. Меѓу најголемите успеси се вбројува шаховскиот развој на Татјана Василевска, пионерска шампионка на Југославија и сениорска шампионка на Македонија во 1988 година.Prilep also made its mark in women’s chess. Tatjana Vasilevska was a Yugoslav youth champion and became the Macedonian women’s senior champion in 1988.
Три истакнати шампионски имиња.Three distinguished national champions.
Меѓу истакнатите шампиони од прилепската шаховска средина се Ристо Кизов, Звонко Станојоски и Тони Кироски. Кизов е роден во Нерет, но израснал и се школувал во Прилеп, играл во прилепскиот шаховски клуб и самиот се чувствувал како прилепчанец. Наведените години се индивидуални титули и не означуваат задолжително настап за денешниот ШК Прилеп.
Among the national champions with strong ties to Prilep chess are Risto Kizov, Zvonko Stanojoski and Toni Kiroski. Kizov was born in Neret but grew up and studied in Prilep, played at the local chess club and personally identified with the city. The years below refer to individual championships, not necessarily titles won while registered for today's Chess Club Prilep.
Звонко СтанојоскиZvonko Stanojoski
Шест титули во сениорска конкуренција, од 1992 до 2023 година.
Six national senior titles between 1992 and 2023.
Тони КироскиToni Kiroski
Сениорски првак на Македонија во 1999 година, денес претседател на клубот.
National senior champion in 1999; the club's current president.
Ристо КизовRisto Kizov
Првак на Македонија во 1973 година. Израснал во Прилеп и самиот се чувствувал како прилепчанец, иако е роден во Нерет.
Champion of Macedonia in 1973. Raised in Prilep and identified as a local, although born in Neret.
Новата ера на ШК ПрилепThe modern era of Chess Club Prilep
По осамостојувањето на Македонија, ШК Прилеп го продолжил својот натпреварувачки развој и се утврдил како редовен учесник во највисокиот ранг на македонскиот екипен шах.After Macedonia’s independence, Chess Club Prilep continued to develop and became a regular competitor in the highest tier of national team chess.
Низ годините клубот бележел повеќе високи пласмани на државните првенства. Во 2018 година делел трето место според освоените екипни бодови со ШК „Гостивар“, а според официјалните дополнителни критериуми бил рангиран четврти.The club earned several strong national championship finishes. In 2018, it shared third place on match points with Gostivar but ranked fourth in the official standings after tie-break criteria.
Историски настап во ЕвропаA landmark European appearance
Еден од најзначајните моменти во поновата историја се случил во септември 2021 година, кога ШК Прилеп настапил на Европскиот клупски куп во Струга.One of the defining moments of the club’s recent history came in September 2021, when Chess Club Prilep competed at the European Club Cup in Struga.
Во конкуренција на 38 екипи, клубот го освоил високото 14. место. Посебно историско значење имал настапот на индискиот велемајстор Домарају Гукеш, кој како член на прилепската екипа освоил индивидуален златен медал на првата табла.Among 38 teams, Prilep finished 14th. India’s grandmaster Dommaraju Gukesh, playing on the club’s first board, won the individual gold medal.
Три години подоцна, во декември 2024 година, Гукеш станал најмладиот светски шампион во класичен шах, со што неговото име засекогаш останало поврзано со една од најубавите страници во клупската историја.Three years later, in December 2024, Gukesh became the youngest undisputed classical world chess champion. His name will forever be associated with one of the brightest chapters in Prilep’s chess story.
Историска вицешампионска титулаA historic national runner-up title
Во октомври 2022 година, ШК Прилеп остварил еден од најголемите успеси во својата понова историја, освојувајќи го второто место на Државното екипно првенство во Струга.In October 2022, Chess Club Prilep achieved one of its greatest modern successes, finishing second at the national team championship in Struga.
Со ова клубот станал вицешампион на Македонија и го постигнал својот најдобар екипен пласман од осамостојувањето на државата до тој момент. Овој успех претставувал потврда на долгогодишната работа, посветеноста и натпреварувачкиот квалитет на прилепските шахисти.The club became national runner-up, recording its best team result since independence up to that point. The achievement reflected years of dedication and the competitive quality of Prilep’s chess players.
ПОВЕЌЕ МЕСТО ЗА НОВИТЕ ГЕНЕРАЦИИMORE ROOM FOR THE NEXT GENERATION
Се формираThe founding of ШК Пелагон.ŠK Pelagon.
Поради големиот интерес за шахот и потребата повеќе домашни и млади играчи да добијат можност за екипен настап, во 2022 година е формиран ШК Пелагон како блиска развојна и натпреварувачка екипа поврзана со ШК Прилеп. Уште во првата година Пелагон ја освојува Втората лига и се пласира во Првата лига за 2023 година.In 2022, growing interest in chess and the need for more playing opportunities led to the formation of ŠK Pelagon, a closely affiliated development and competition team alongside ŠK Prilep. Pelagon won the Second League in its inaugural year and earned promotion for 2023.
Во 2023 двете екипи се натпреварувале одделно во Првата лига, а во 2024 женската екипа на Пелагон ги освоила квалификациите за највисокиот ранг. Нивните официјални резултати и состави се прикажуваат под сопствените натпреварувачки имиња.Both teams competed separately in the 2023 First League, while Pelagon’s women won the First League qualifying event in 2024. Official rosters and results are kept under their respective competing team names.
Традиција што продолжуваA tradition that continues
Историјата на клубот не се мери само преку освоените медали и пехари. Таа се гради и преку генерациите шахисти, тренери, организатори и љубители на шахот кои ја пренесуваат играта на младите.The club’s history is measured by more than medals and trophies. It also lives through generations of players, coaches, organisers and chess enthusiasts who pass the game on to young people.
Преку шаховски школи, градски првенства, меморијални турнири, училишни натпревари и меѓународни настани, Шаховскиот клуб Прилеп продолжува да го развива шаховскиот живот во градот.Through chess schools, city championships, memorial tournaments, school competitions and international events, Chess Club Prilep continues to foster chess life in the city.
Организацијата на меморијалниот турнир „МАТ“ и меѓународниот младински турнир „Прилеп Јуниор 2026“ претставува продолжение на оваа мисија.The MAT memorial tournament and the international youth event Prilep Junior 2026 continue this mission.
Од шаховските табли во старата чаршија до европската шаховска сцена — Шаховскиот клуб „Прилеп“ продолжува да ја пишува својата историја.From the chessboards of the old bazaar to the European chess stage — Chess Club Prilep continues to write its history.Нашето наследство е нашата гордост. Нашата иднина се новите генерации шахисти.Our heritage is our pride. Our future is the next generation of players.


